# GSEB Solutions Class 6 Sanskrit Chapter 9 समयः

Gujarat Board GSEB Solutions Class 6 Sanskrit Chapter 9 समयः Textbook Exercise Important Questions and Answers, Notes Pdf.

## Gujarat Board Textbook Solutions Class 6 Sanskrit Chapter 9 समयः

GSEB Solutions Class 6 Sanskrit समयः Textbook Questions and Answers

Join ‘A’ with ‘B’ appropriately :
યોગ્ય જોડકાં જોડો

 ‘A’ ‘B’ (१) ७ : ०० चतुर्वादनम् (२) ६ : ०० सप्तवादनम् (३) ४ : ०० पञ्चवादनम् (४) ८ : ०० षड्वादनम् (५) ५ : ०० अष्टवादनम्

 ‘A’ ‘B’ (१) ७ : ०० सप्तवादनम् (२) ६ : ०० षड्वादनम् (३) ४ : ०० चतुर्वादनम् (४) ८ : ०० अष्टवादनम् (५) ५ : ०० पञ्चवादनम्

Activity: પ્રવૃત્તિઃ

1. Teacher asks time showing watch and students tell the time in Sanskrit.
શિક્ષક ઘડિયાળમાં સમય દર્શાવે, વિદ્યાર્થીઓ સંસ્કૃતમાં ઉત્તર આપે.
2. Prepare a model of a watch.
ઘડિયાળનો નમૂનો બનાવો.

Sanskrit Digest Std 6 GSEB समयः Important Questions and Answers

1. Write the time given below in Sanskrit :
1.
2.
3.
4.
5.
उत्तर:

1. दशवादनम्
2. द्विवादनम्
3. द्वदशवादनम्
4. नववादनम्
5. त्रिवादनम्

2. Write the English meaning of each of the following Sanskrit sentences :

Question 1.
What does ‘एाष घटी अस्ति’ mean?
This is a watch (clock).

Question 2.
What does the ‘घटीमध्ये एाषा दीघेसूची’ mean?
This is the long hand in the clock.

Question 3.
What does ‘घटीमध्ये एाषा लघुसूची’ mean?
This is the small hand in the clock.

Question 4.
What does the question ‘अधुना कः समयः’ mean?
What is the time now?

Question 5.
What does ‘प्रातः पञ्चवादने प्रमुस्मरणम’ mean?
Remember God at 5 o’clock in the morning.

Question 6.
What does ‘रात्रौ दशवादने शयनम्’ mean?
Going to bed at 10 o’clock at night.

Question 7.
What does ‘प्रभाते पडवादने व्यायामः’ mean?
Exercise at 6 o’clock in the morning.

3. Find the correct option from the given options to answer each of the following questions :

Question 1.
The meaning of ‘चतुर्वादने’ is ……………………………………….
A. Four instruments
B. At four o’clock
C. Four o’clock
D. Clever
उत्तर:
B. At four o’clock

Question 2.
The meaning of ‘द्वादशवादनम्’ is ……………………………………….
A. Twelfth
B. Twelve o’clock
C. At twelve o’clock
D. On twelfth day
उत्तर:
B. Twelve o’clock

Question 3.
Write 7:00 o’clock in Sanskrit.
A. षड्वादने
B. सप्तवादने
C. सप्तवादनम्
D. पादोनसप्तवादनम्
उत्तर:
C. सप्तवादनम्

Question 4.
write proper Sanskrit word for ‘Three o’clock’.
A. त्रिशंतवादनम्
B. त्रिवादनम्
C. त्रयवादनम्
D. त्रिवादने
उत्तर:
B. त्रिवादनम्

Question 5.
Write 8:00 o’clock in Sanskrit.
A. अष्टवादने
B. अष्टवादनम्
C. अष्टोनसप्तवादनम्
D. पञ्चवादनम्
उत्तर:
B. अष्टवादनम्

4. Join the following Time digits and Timely words of ‘A’ part and ‘B’ part properly:

 ‘अ’ ‘ब’ (१) ७ : ०० (१) चतुर्वादनम् (२) ६ : ०० (२) सप्तवादनम् (३) ४ : ०० (३) पञ्चवादनम् (४) ८ : ०० (४) षड्वादनम् (५) ५ : ०० (५) अष्टवादनम्

उत्तर:

 ‘अ’ ‘ब’ (१) ७ : ०० सप्तवादनम् (२) ६ : ०० षड्वादनम् (३) ४ : ०० चतुर्वादनम् (४) ८ : ०० अष्टवादनम् (५) ५ : ०० पञ्चवादनम्

5. Write the time given below in Sanskrit :

1. ९ : ००
2. ८ : ००
3. ७ : ००
4. २ : ००
5. ११ : ००
6. १ : ००
7. ५ : ००

उत्तर:

1. नववादनम्
2. अष्टवादनम्
3. सप्तवादनम्
4. द्विवादनम्
5. एकादशवादनम्
6. एकवादनम्
7. पञ्चवादनम्

6. Find the given words from the word square and draw [ ] around it:
(षड्वादनम्, नववादनम्, द्वादशवादनम्, सप्तवादनम्, द्विवादनम्, दशवादनम्, अष्टवादनम्, एकवादनम्)
उत्तर:

### समयः Summary in English

Time holds an important place in our day-to-day life. Students already know English numbers. Thus, this chapter has been included to enable students to tell the time in Sanskrit. In std. 6 the only expectation is that students should be able to tell (say) the time in complete hours (o’clock).

In Lesson 4 सड्ख्या students have learnt, numbers from १ (एक) to १२ (द्वादश). Simply by adding the word वादनम् to the number name is enough to tell the time. For e.g. सप्तवादनम् – Seven o’clock, द्वादशवादनम् – Twelve o’clock, etc..

By adding the word वादने to the number name we can say at this time – (at ………. O’clock). For e.g., चतुर्वादने – at 4 o’clock, षडवादने – at 6 o’clock, etc.

Remember:

Glossary :
घटी – घटी कायन्तम – clock. वादनम् – o’clock. वादने – at ……….. O’clock. सूची- needle, hand of a clock, दीर्घसूची – long hand (of the clock), minute hand, लघुसूची – small hand (of the clock), hour hand.

(Write the correct time in Sanskrit In the space provided below each clock.)

पश्यतु एवं च लिखतु: (Watch and write:)

पठतु चिन्तयतु च : (Read and understand 🙂

 Number Number showing time एक-(एकम्) एकवादनम् द्वि-(द्वे) द्विवादनम् त्रि-(त्रीणि) त्रिवादनम् चतुर्-(चत्वारि) चतुर्वादनम् षष्-(षट्) षड्वादनम्

### समयः Summary in Gujarati

સમય વ્યવહારમાં મહત્ત્વનું સ્થાન ધરાવે છે. વિદ્યાર્થીઓ ગુજરાતીમાં સંખ્યાના જ્ઞાનથી પરિચિત છે. તેથી ઘડિયાળમાં જોઈને સંસ્કૃતમાં સમય દર્શાવે તે હેતુથી આ એકમ મૂકવામાં આવ્યું છે. ધોરણ 6માં વિદ્યાર્થીઓ સંસ્કૃતમાં ફક્ત પૂર્ણ સમય જણાવે તેટલું જ અપેક્ષિત છે.

પાઠ ૪ सड्ख्या વિદ્યાર્થીઓ एक થી द्वादश સુધીની સંખ્યાઓ શીખી ગયાં છે. સંખ્યાવાચક શબ્દ પછી वादनम् શબ્દ મૂકવાથી “આટલા વાગ્યા’ એમ સંસ્કૃતમાં કહી શકાય છે; જેમ કે, सप्तवादनम् – સાત વાગ્યા, द्वादशवादनम् – બાર વાગ્યા વગેરે.

સંખ્યાવાચક શબ્દ પછી वादने શબ્દ મૂકવાથી ‘આટલા વાગ્યે’ એમ સંસ્કૃતમાં કહી શકાય છે; જેમ કે, चतुर्वादने – ચાર વાગ્યે, षडवादने – છ વાગ્યે વગેરે.

યાદ રાખો:
શબ્દાર્થ : घटी – कायन्तम – ઘડિયાળ. वादनम् – વાગ્યા. वादने – વાગ્યે. सूची – સોય, ઘડિયાળનો કાંટો. दीर्घसूची – (ઘડિયાળનો) મોટો કાંટો. लघुसूची – (ઘડિયાળનો) નાનો કાંટો.

(ઘડિયાળની નીચેની ખાલી જગ્યામાં સંસ્કૃતમાં સમય લખો.)

पश्यतु एवं च लिखतु: (Watch and write:) (જુઓ અને લખો 🙂

पठतु चिन्तयतु च : (Read and understand 🙂 (વાંચો અને વિચારો 🙂

 સંખ્યાવાચક શબ્દ સમયદર્શક શબ્દ एक-(एकम्) एकवादनम् द्वि-(द्वे) द्विवादनम् त्रि-(त्रीणि) त्रिवादनम् चतुर्-(चत्वारि) चतुर्वादनम् षष्-(षट्) षड्वादनम्