GSEB Solutions Class 7 Sanskrit Chapter 7 विश्वासो नैव कर्तव्यः

Gujarat Board GSEB Solutions Class 7 Sanskrit Chapter 7 विश्वासो नैव कर्तव्यः Textbook Exercise Important Questions and Answers, Notes Pdf.

Gujarat Board Textbook Solutions Class 7 Sanskrit Chapter 7 विश्वासो नैव कर्तव्यः

GSEB Solutions Class 7 Sanskrit विश्वासो नैव कर्तव्यः Textbook Questions and Answers

1. Pronounce the following words orally:

स्वस्य, शीघ्रम्, तिष्ठतु, विस्मरति, खादितुम्, करुणतया, नेष्यामि, वञ्चकः, पिप्पलवृक्षः, अन्विष्यति, शृगालेन, क्रुध्यति
(Speak these words three time make a friends (with him or her) (and) never go anywhere. (with the stranger.)” in clear and correct pronunciation under the guidance of your Sanskrit teacher.)

GSEB Solutions Class 7 Sanskrit Chapter 7 विश्वासो नैव कर्तव्यः

2. Answer the following questions in one sentence each in Sanskrit :

(१) अजा कुत्र गच्छति?
Answer:
अजा वनं गच्छति ।

(२) कः रोदिति?
Answer:
अजाशिशुः रोदिति।

(३) शृगालः अजाशिशुं दृष्ट्वा किम् इच्छति
Answer:
शृगालः अजाशिशुं दृष्ट्वा सुकोमलं मांसं खादितुम् इच्छति।

(४) कः वश्चकः अस्ति?
Answer:
शृगालः वञ्चकः अस्ति।

(५) शिशुमुखात् घटनां श्रुत्वा अजा किं करोति?
Answer:
शिशुमुखात् घटनां श्रुत्वा अजा क्रुध्यति शृगालं प्रहरति च।

(६) अजा शिशुं किं वदति?
Answer:
अजा शिशुं वदति, “पुत्र, अपरिचितस्य उपरि कदापि विश्वासः नैव कर्तव्यः ।”

GSEB Solutions Class 7 Sanskrit Chapter 7 विश्वासो नैव कर्तव्यः

(७) कथायाः शीर्षकं किम्?
Answer:
कथायाः शीर्षकम् अस्ति – ‘विश्वासः नैव कर्तव्यः।

3. Write the following words in Sanskrit :

(1) cunning – वश्चकः
(2) pippal tree – पिप्पलवृक्षः
(3) goat – अजा
(4) quick – शीघ्रम्, त्वरितम्
(5) stranger – अपरिचितः
(6) running – धावति
(7) beat – प्र + ह – प्रहर् (प्रहरति)
(8) escape – परा + अय् – पलाय् – पलायते।

4. Arrange the following sentences in the order of the events :

(१) “पुत्र, अपरिचितस्य उपरि कदापि विश्वासः नैव कर्तव्यः।”
(२) अजाशिशुः शृगालेन सह गच्छति ।
(३) पुत्र, अहं बहिः गच्छामि।
(४) शृगालः शिशुं पश्यति ।
(५) “चिन्ता मास्तु, अहं मातुः समीपं नेष्यामि।”
(६) शिशुमुखात् घटनां श्रुत्वा अजा क्रुध्यति ।
Answer:
(१) पुत्र, अहं बहिः गच्छामि।
(२) शृगालः शिशुं पश्यति ।
(३) “चिन्ता मास्तु, अहं मातुः समीपं नेष्यामि।”
(४) अजाशिशुः शृगालेन सह गच्छति।
(५) शिशुमुखात् घटनां श्रुत्वा अजा क्रुध्यति।
(६) “पुत्र, अपरिचितस्य उपरि कदापि विश्वासः नैव कर्तव्यः।”

GSEB Solutions Class 7 Sanskrit Chapter 7 विश्वासो नैव कर्तव्यः

5. In the lesson you studied the forms like करणीय, गगनीय meaning ‘should be done thus’, ‘should have been done thus’. Form the words as shown in the example :

(१) दर्श (दर्शन) – दर्शनीय, दर्शयितव्य (proper to bow/worship)
(२) गम् – गमनीय, गन्तव्य (proper to go)
(३) पठ् – पठनीय, पठितव्य (proper to read)
(४) वन्द् – वन्दनीय, वन्दितव्य (proper to bow)
(५) पूज् – पूजनीय, पूजयितव्य (proper to worship)
(६) लिख् – लेखनीय, लेखयितव्य (proper to write).

6. Frame sentences using the words from the brackets as shown in the example:

Example:
बालः ………………………… इच्छति। (रोटिका, खाद)
Answer:
बालः रोटिकां खादितुम् इच्छति।

(१) छात्रा …………………. इच्छति। (पाठ, पठ्)
Answer:
छात्रा पाठं पठितुम् इच्छति ।

(२) शिक्षकः …………… …………… इच्छति। (कथा, कथय्)
Answer:
शिक्षकः कथां कथयितुम् इच्छति ।

(३) सरला ……………. इच्छति। (क्रीडा, क्रीड्)
Answer:
सरला क्रीडां क्रीडितुम् इच्छति ।

(४) प्रणवः …………. इच्छति। (चित्र, रचय)
Answer:
प्रणवः चित्रं रचयितुम् इच्छति ।

GSEB Solutions Class 7 Sanskrit Chapter 7 विश्वासो नैव कर्तव्यः

7. Fill in the blanks using the words given in the brackets :

(एकः, एका, एकम्)
(१) …………… अश्वः धावति।
(२) …………… बालकः क्रीडति।
(३) ……….. बाला पठति।
(४) ………… मन्दिरम् अस्ति।
(५) …………… शाला अस्ति।
(६) …………… चित्रं पश्यामि ।
Answer:
(१) एकः अश्वः धावति।
(२) एकः बालकः क्रीडति।
(३) एका बाला पठति।
(४) एकम् मन्दिरम् अस्ति।
(५) एका शाला अस्ति।
(६) एकम् चित्रं पश्यामि।

Sanskrit Digest Std 7 GSEB विश्वासो नैव कर्तव्यः Important Questions and Answers

1. Answer the following questions in one sentence each in Sanskrit :

(१) अजाशिशुः किमर्थं रोदिति?
Answer:
अजाशिशुः वने मार्ग विस्मरति, अतः रोदिति

(२) कः अजाशिशुं पश्यति?
Answer:
शृगालः अजाशिशुं पश्यति।

(३) शृगालः अजाशिशुं किं वदति?
Answer:
शृगालः अजाशिशुं वदति, “भवान् कः? किमर्थं रोदिति?”

(४) अजाशिशुः शृगालं किं वदति?
Answer:
अजाशिशुः शृगालं वदति, “अहं भवन्तं न जानामि ।”

GSEB Solutions Class 7 Sanskrit Chapter 7 विश्वासो नैव कर्तव्यः

2. Answer the following questions in two sentences each in Sanskrit :

(१) समस्यां ज्ञात्वा अतिकरुणतया शृगालः अजाशिशुं किं वदति?
(What does the fox say to the young one of the goat after knowing the problem ?)
Answer:
समस्यां ज्ञात्वा अतिकरुणतया शृगालः अजाशिशुं वदति, “चिन्ता मास्तु, अहं त्वां मातुः समीपं नेष्यामि। मया सह चलतु।”

(२) अजाशिशुः शृगालं किं वदति?
(What does the young one of the goat say to the fox ?)
Answer:
अजाशिशुः शृगालं वदति – “अहं भवन्तं न जानामि। मम माता वदति यत् अपरिचितेन सह कुत्रापि न गमनीयम्।”

(३) वश्चकः शृगालः अजाशिशुं किं वदति?
(What does the cunning fox say to the young one of the goat ?)
Answer:
वञ्चकः शृगालः अजाशिशुं वदति, “तत्र एकः पिप्पलवृक्षः। भवतः माता तत्र भवन्तम् अन्विष्यति।”

(४) स्वपुत्रेण सह वञ्चकं शृगालं दृष्ट्वा अजा किं वदति?
(What does the goat say after seeing her son with the cunning fox ?)
Answer:
स्वपुत्रेण सह वञ्चकं शृगालं दृष्ट्वा अजा वदति, “पुत्र, भवान् एतेन सह कुत्र गच्छति? अस्य विश्वासः न करणीयः।”

3. Fill in the blanks using proper gerund of the verbs given in the brackets and complete the following sentences :

(१) सः बालः विद्यालयं ………….. पठति। (गम्)
(२) कार्यं …………… संगीता गच्छति। (कृ)
(३) निबन्धं ………….. माला पठति। (लिख्)
(४) शत्रु ………. राजा गच्छति। (जि)
(५) सर्वं ………… सः संन्यासी भवति। (त्यज्)
Answer:
(१) सः बालः विद्यालयं गत्वा पठति ।
(२) कार्यं कृत्वा संगीता गच्छति ।
(३) निबन्धं लिखित्वा माला पठति ।
(४) शत्रु जित्वा राजा गच्छति ।
(५) सर्वं त्यक्त्वा सः संन्यासी भवति ।

4. Fill in the blanks using proper infinitives of purpose of the roots given in the brackets and complete the following sentences :

(१) चन्द्रेशः विविधान् विषयान् ………….. विद्यालयं गच्छति। (शिक्ष)
(२) सर्वे जनाः सुखं …………. इच्छन्ति। (लभ्)
(३) अहं किमपि ……………. उत्सुकः। (कथ्)
(४) मम माता देवं …………… मन्दिरं गच्छति। (पूज)
(५) जनकः चित्रं ………….. इच्छति। (दृश्)
Answer:
(१) चन्द्रेशः विविधान् विषयान् शिक्षितुं विद्यालयं गच्छति ।
(२) सर्वे जनाः सुखं लब्धुम् इच्छन्ति ।
(३) अहं किमपि कथयितुम् उत्सुकः।
(४) मम माता देवं पूजयितुं मन्दिरं गच्छति ।
(५) जनकः चित्रं द्रष्टुम् इच्छति।

5. Here are two sentences. Use the gerund in the place of the first verb in the sentence and keep the other verb without any change and write each sentence again :

(१) अहं पठामि, अनन्तरं अहं लिखामि
(२) अहं पुस्तकं नयामि, अनन्तरं तत् पठामि
(३) अहं विद्यालयं गच्छामि, अनन्तरं पठामि
(४) नृपः मन्दिरे देवं पूजयति, अनन्तरं स्वभवनं गच्छति
(५) सुरेशः कवितां लिखति, अनन्तरं गायति
Answer:
(१) अहं पठित्वा लिखामि।
(२) अहं पुस्तकं नीत्वा तत् पठामि।
(३) अहं विद्यालयं गत्वा पठामि।
(४) नृपः मन्दिरे देवं पूजयित्वा स्वभवनं गच्छति ।
(५) सुरेशः कवितां लिखित्वा गायति।

GSEB Solutions Class 7 Sanskrit Chapter 7 विश्वासो नैव कर्तव्यः

6. Translate the sentences of the ‘Answers’ of Q.3 into English:

(1) I write after having read.
(2) I read after having carried a book.
(3) I study after having gone to school.
(4) After having worshipped God in the temple, the king goes to his palace.
(5) After having written, Suresh sings a poem.

7. Here are two sentences. Use infinitive of purpose in the place of the first verb in the sentence and keep the other verb without any change and write each sentence again.

(१) अहं पठामि, विद्यालयं च गच्छामि
(२) जनाः धनं लभन्ते, कार्यं च कुर्वन्ति
(३) भक्ताः शिवं पूजयन्ति, मन्दिरं च गच्छन्ति
(४) छात्रः नाटकं पश्यति, नाट्यशालां गच्छति
(५) कविः काव्यं रचयति, एकान्तस्थलं गच्छति
Answer:
(१) अहं पठितुं विद्यालयं गच्छामि
(२) जनाः धनं लब्धं कार्यं कुर्वन्ति ।
(३) भक्ताः शिवं पूजयितुं मन्दिरं गच्छन्ति।
(४) छात्रः नाटकं द्रष्टुं नाट्यशालां गच्छति।
(५) कविः काव्यं रचयितुम् एकान्तस्थलं गच्छति।

7. Translate the sentences of the ‘Answers’ of above Q. 5 into English :

(1) I go to school for learning.
(2) People work for getting wealth.
(3) Devotees go to the temple for worshiping Shiva.
(4) A student goes to a theatre for watching a play.
(5) A poet goes to a lonely place for creating a poem..

8. Read the following English action words and translate them into Sanskrit :

(1) having read
(after having read), — for reading
(2) having written, — for writing
(3) having eaten, — for eating
(4) having drunk, — for drinking
(5) having worshipped, — for worshiping
(6) having said, — for saying
(7) having won, — for winning
(8) having carried, — for carrying
(9) having got, — for getting
(10) having done,. — for doing
Answer:
(1) पठित्वा, पठितुम्
(2) लिखित्वा, लेखितुम्
(3) खादित्वा, खादितुम्
(4) पीत्वा, पातुम्
(5) पूजयित्वा, पूजयितुम्
(6) कथयित्वा, कथयितुम्
(7) जित्वा, जेतुम्
(8) नीत्वा, नेतुम्
(9) लब्ध्वा ,लब्धुम्
(10) कृत्वा,कर्तुम्

GSEB Solutions Class 7 Sanskrit Chapter 7 विश्वासो नैव कर्तव्यः

विश्वासो नैव कर्तव्यः Summary in English

There are many animal tales preaching morality in Sanskrit literature. The story ‘A Goat and its Young one’ is given here from them. The story preaches us not to trust unknown (strange) persons.
GSEB Solutions Class 7 Sanskrit Chapter 7 विश्वासो नैव कर्तव्यः 1
There is a forest. There is a goat in the forest. She tells her young one, “Dear, I go out. I will come soon. You stay here.”
GSEB Solutions Class 7 Sanskrit Chapter 7 विश्वासो नैव कर्तव्यः 2

The goat goes to the forest. The young one also follows her. The young one forgets the way. So it cries. A fox sees the young one. He wants to eat its soft meat.
GSEB Solutions Class 7 Sanskrit Chapter 7 विश्वासो नैव कर्तव्यः 3

The fox says, “Who are you? Why are you crying ?” Knowing the problem he says with great compassion, “Don’t worry. I will take (you) to your mother. Come with me. She is known to me.”
GSEB Solutions Class 7 Sanskrit Chapter 7 विश्वासो नैव कर्तव्यः 4

The young one of the goat says, “I don’t know you. My mother says, “Don’t go anywhere with a stranger. The cunning fox says, “Don’t worry about my matter. See, there is a Pippal tree. Your mother is searching (you) there.”
GSEB Solutions Class 7 Sanskrit Chapter 7 विश्वासो नैव कर्तव्यः 5

The young one of the goat goes with the fox. At that time, the goat comes. Seeing her own young one with the cunning fox (she) says, “Dear, where are you going with this one? Don’t trust this (him).”
GSEB Solutions Class 7 Sanskrit Chapter 7 विश्वासो नैव कर्तव्यः 6

The young one runs to its mother. On hearing the incident from the young one’s mouth the goat gets angry. The goat beats the fox. The fox runs away.
GSEB Solutions Class 7 Sanskrit Chapter 7 विश्वासो नैव कर्तव्यः 7

The goat says to the young one, “Dear, never trust a stranger; never make a friends (with him or her) (and) never go anywhere. (with the stranger.)”

GSEB Solutions Class 7 Sanskrit Chapter 7 विश्वासो नैव कर्तव्यः

Word Meaning :

(Page 22) एकं वनम् – one forest. अस्ति – is /am / are. वने – in the forest. एका अजा – one goat. स्वस्य – own. पुत्र – son. बहिः – out side. गच्छामि – go. शीघ्रम् – soon, quickly. आगच्छामि – come. अत्र एव – here only. तिष्ठ – stay. (With ‘त्वम्’ the verb of second person singular तिष्ठ is properly used. With भवान्’ the verb of third person singular तिष्ठतु is properly used.)

शिशुः अपि – the young one also. अनुसरणं (अनुसरणम्) करोति – follows, goes behind. मार्ग (मार्गम्)-way. विस्मरति -forgets. अतः – so, therefore. रोदिति – cries. शृगालः – fox. पश्यति – sees. सुकोमलं मांसम् – soft meat. खादितुम् – to eat. इच्छति – wants.

भवान् – you. कः – who. किमर्थं (किमर्थम्) -why. रोदिति-are crying. समस्यां ज्ञात्वा – knowing the problem. अतिकरुणतया – with great compassion. मास्तु (मा + अस्तु)-don’t be. मातुः- to mother. समीपं (समीपम्) – near. नेष्यामि – will take. मया सह – with me. चलतु – come. परिचिता – knowing, known.

अजाशिशु – the young one of the goat. भवन्तं (भवन्तम् )-to you. न जानामि-don’t know. यत् – that. अपरिचितेन सह – with a stranger. कुत्रापि (कुत्र + अपि) – anywhere. न गमनीयम् – should not go. इति – (इति is written at the end of any talk after“ “. So no need to translate it.) वश्चकः – cunning / cheater. मम विषये – in my matter. मा चिन्तयतु-don’t fear, don’t think. पश्यतु – see. पिप्पलवृक्षः – Peepal tree. भवतः – your. अन्विष्यति – is searching.

(Page 23) शुगालेन सह – with the fox. तस्मिन् क्षणे-at that time. स्वपुत्रेण सह – with her own young one. वञ्चकं शृगालम् – to the cunning fox. Great – (after) seeing. एतेन सह-with him. कुत्र-where. अस्य-of this. विश्वासः न anctor:- should not turst.

मातुः समीपं (समीपम्) – near धावति – runs. शिशुमुखात् – from the youngone’s mother. mouth घटनां (घटनाम्)-event, incident. श्रुत्वा – on hearing, listening. क्रुध्यति -gets angry. शृगालं (शृगालम्)-to the fox. प्रहरति is beating. पलायते-runs away. शिशु (शिशुम्) – to the young one. अपरिचितस्य उपरि – upon a stranger. कदापि (कदा + अपि)-ever. नैव (न + एव)- no, not. कर्तव्यः – make. मैत्री – friendship. गमनीयम् -go.

GSEB Solutions Class 7 Sanskrit Chapter 7 विश्वासो नैव कर्तव्यः

Activities

(1) Write correctly the words of the chapter which your teacher dictate.
(2) Present the chapter with action by your teacher’s guidance.
(You may wear masks according to the characters.)
(3) Do ideal reading of the chapter “विश्वासः नैव कर्तव्यः।” in a group.
(4 ) Tell this story ‘विश्वासः नैव कर्तव्यः’ to your friends in
English and in simple Sanskrit briefly.
(5) ‘कर्तव्यः’ means fit to be done or worthy of doing.
Find out such Sanskrit words and write them in your notebooks with their meanings.

स्मृतिस्थं कुरुत -Remember

Some forms of present tense and imperative mood : Forms of present tense – वद् – वदति (he/she speaks), वदन्ति (they speak); गम्गच्छ – गच्छति (he / she goes), गच्छन्ति (they go); सतिष्ठ – तिष्ठति – (he / she stands), तिष्ठानित – (they stand), चल, – चलति – (he walks), चलन्ति (they walk); आ + गच्छ् – आगच्छति (he / she comes), आगच्छन्ति (they come); रुद् – रोदिति (he/she cries), रुदन्ति (they cry); कृ – करोति (he/she does), कुर्वन्ति (they do).

Forms of imperative mood –
वद् – वद [speak (you)], वदतु [let him / her speak]; गम्-गच्छ – गच्छ [go (you)], गच्छतु [let him / her go]; आगच्छ् – आगच्छ [come (you)], आगच्छतु [let him / her come]; तिष्ठ् – तिष्ठ [(you) stand], तिष्ठतु [let him / her stand]; चल् – चल [(you) walk], चलतु [let him / her walk]; पठ् – पठ [(you) read], पठतु [(let him / her read]; लिख् – लिख [(you) write], लिखतु [let him/her write]; रुद् – रुदिहि [(you) cry], रोदितु [let him / her cry]; कृ – कुरु [(you) do], करोतु [(let him/her do].

GSEB Solutions Class 7 Sanskrit Chapter 7 विश्वासो नैव कर्तव्यः

Some peculiar persons :

(१) अधिकारी – officer
(२) क्रेता – buyer
(३) विक्रेता -dealer, trader
(४) विक्रयिकः – saler
(५) उट्टङ्कः – typist
(६) अभियन्ता – engineer
(७) प्राध्यापकः – professor
(6) प्राध्यापक: – female professor
(९) लिपिकरः – writer
(१०) अधिवक्ता – lawyer
(११) अधिवकत्री – female lawyer
(१२) व्याख्याता – lecturer
(१३) व्याख्यात्री – female lecturer

Additional Study

(१) भवान् – You (Mr) (masculine) भवती – You (Mrs) (feminine)
भवान् – (masculine.) and भवती – (feminine). Both the pronouns are used with the verb of third person singular; e.g., भवान् / भवती पठति, लिखति, खादति, पिबति, etc. When instead of भवान् or भवती when the pronoun त्वम् is used with the second person singular verbis used; as त्वम् पठसि, लिखसि, खादसि, पिबसि, etc.

संबंधक भूतकृदंतः (Gerunds) हेत्वर्थ कृदंतः (Infinitives) of some verbs :
Relative
Past participles (Gerunds) —- Infinitives of purpose
(१) दृश् – दृष्ट्वा (having seen) —- द्रष्टुम् (to see)
(२) पा – पीत्वा (having drunk) —- पातुम् (to drink)
(३) गम् – गत्वा (having gone) —- गन्तुम् (to go)
(४) नी – नीत्वा (having carried) —- नेतुम् (to carry)
(५) कृ- कृत्वा (having done) —- कर्तुम् (to do)
(६) लभ्- लब्ध्वा (having got) —- लब्धुम् (to get)
(७) शिक्ष-शिक्षित्वा (having learnt) —- शिक्षितुम् (to learn)
(८) कथ्-कथयित्वा (having told) —- कथयितुम् (to tell)
(९) पूज् – पूजयित्वा (to worship) —- पूजयितुम् (having worshipped)
(१०) त्यज् – त्यक्त्वा (having left) —- त्यक्तुम् (to leave)
(११) जि – जित्वा (having won) —- जेतुम् (to win)

GSEB Solutions Class 7 Sanskrit Chapter 7 विश्वासो नैव कर्तव्यः

A gerund shows the act happened in the past and keeps relation with the act which is happening/ happened /will happen; e.g., दृश्- दृष्ट्वा means having seen. Infinitive of purpose shows purpose or reason. दृश् – द्रष्टुम् means to see’. गम् – गन्तुम् means to go’.] Note : In place of infinitives of purpose, you may use for + ing-form of the verb.

 

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *